“Həyat ekrandan böyükdür: bir uşaq, bir kitab, bir gerçək dünya”

Bakı:

18 °C

88 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Mədəniyyət / “Həyat ekrandan böyükdür: bir uşaq, bir kitab, bir gerçək dünya”

“Həyat ekrandan böyükdür: bir uşaq, bir kitab, bir gerçək dünya”

21.10.2026 [08:54]

Beynəlxalq Kitab Sərgisinə start verilib

Bu gündən etibarən oktyabrın 27-dək XII Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi keçiriləcək. Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən sərgi bu il diqqəti gələcəyin oxucularına - uşaqlara yönəldir. Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə baş tutan sərgi “Həyat ekrandan böyükdür: bir uşaq, bir kitab, bir gerçək dünya” devizi ilə keçirilir. Məhz bu deviz müasir dövrün mühüm suallarından birini gündəmə gətirir: texnologiyanın sürətlə dəyişdirdiyi dünyada kitab uşağın həyatında hansı yeri tutur?

Qeyd edək ki, sərginin devizi sadəcə mütaliəyə çağırış deyil, həm də müasir həyat tərzinə ünvanlanan düşüncəli bir mesajdır. Bu gün uşaqlar dünyanı daha çox ekranlar vasitəsilə tanıyırlar. Qısa videolar, sürətlə dəyişən təsvirlər, rəqəmsal oyunlar və fasiləsiz informasiya axını onların diqqətini daim özünə çəkir. Belə bir şəraitdə kitabın əhəmiyyəti yalnız məlumat ötürməkdən ibarət deyil. Kitab uşağa dayanmağı, düşünməyi, hadisələr arasında əlaqə qurmağı, bir obrazın hisslərini anlamağı və öz xəyal dünyasını yaratmağı öyrədir.

Ekran uşağa hazır görüntü təqdim edə bilər, kitab isə həmin görüntünü öz təxəyyülündə qurmaq imkanı verir. Əslində, sərginin devizindəki əsas fikir də bu fərqdə gizlənir: həyatın zənginliyi yalnız izlədiklərimizdən deyil, hiss etdiklərimizdən, anladıqlarımızdan və özümüzün kəşf etdiklərimizdən yaranır.

Bununla belə, məsələni texnologiya ilə kitab arasında qarşıdurma kimi təqdim etmək doğru olmazdı. Rəqəmsal vasitələr də öyrənməyə və mütaliəyə xidmət edə bilər. Əsas məsələ uşağın informasiya istehlakçısından düşünən, sual verən və müstəqil nəticə çıxaran şəxsiyyətə çevrilməsidir.

Kitaba sevgini aşılamaq...

Uşağa kitab oxumağın vacibliyini söyləmək asandır. Çətin olan kitabı onun üçün maraqlı, əlçatan və gündəlik həyatının təbii hissəsinə çevirməkdir. Çünki mütaliə vərdişi yalnız məktəb tapşırıqları, valideyn tövsiyələri və ya böyüklərin nəsihətləri ilə formalaşmır. Uşaq kitabın ona zövq verdiyini, suallarına cavab tapmağa kömək etdiyini və yeni dünyalar açdığını hiss etməlidir.

Bu baxımdan, kitab sərgilərinin uşaqlara ünvanlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada kitab rəfləri arasında gəzmək, müxtəlif nəşrlərlə tanış olmaq, müəlliflərlə görüşmək, müzakirələrdə iştirak etmək və öz marağına uyğun əsər seçmək uşağın mütaliəyə münasibətini dəyişə bilər. Kitab onun üçün sadəcə alınmalı və oxunmalı bir əşya deyil, sərbəst seçim və şəxsi kəşf vasitəsinə çevrilir.

Əlbəttə, bir sərgi ilə davamlı oxucu yetişdirmək mümkün deyil. Bunun üçün ailədə kitab mühitinin yaradılması, məktəblərdə mütaliənin yaradıcı üsullarla təşviqi, kitabxanaların uşaqlar üçün cəlbedici məkanlara çevrilməsi və yaş xüsusiyyətlərinə uyğun nəşrlərin əlçatanlığı vacibdir. Sərgi isə bu istiqamətdə ilk addım, bəzən də uşağın kitabla qurduğu uzunmüddətli münasibətin başlanğıcı ola bilər.

32 ölkədən 59 təşkilat

Builki sərgidə 32 xarici ölkədən 59 təşkilatın, eləcə də 147 yerli nəşriyyat-poliqrafiya müəssisəsi və müvafiq qurumun iştirakı nəzərdə tutulur. Bu rəqəmlər tədbirin miqyasını göstərməklə yanaşı, onun əhəmiyyətini daha geniş müstəvidə dəyərləndirməyə imkan verir.

Azərbaycan ədəbiyyatı dünyaya hansı hekayəni danışacaq?

Beynəlxalq sərginin digər mühüm istiqaməti Azərbaycan ədəbiyyatının xaricdə tanıdılması və dünya ədəbiyyatında baş verən yeniliklərin yerli oxucuya çatdırılmasıdır. Mədəniyyət nazirinin müşaviri Orxan Fikrətoğlunun çıxışında da bu məsələlərə xüsusi diqqət yetirilib. O, ədəbiyyat sənayesinin formalaşdırılmasının, milli ədəbi irsin beynəlxalq aləmdə tanıdılmasının və dünya ədəbiyyatındakı yeniliklərin Azərbaycana gətirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Burada mühüm bir məqam var: milli ədəbiyyatı dünyaya tanıtmaq yalnız əsərləri başqa dillərə çevirməklə bitmir. Tərcümə ilkin və zəruri addımdır, lakin əsərin xarici oxucuya çatması üçün onun düzgün seçilməsi, keyfiyyətli tərcüməsi, peşəkar redaktəsi, nəşri və tanıtımı da vacibdir. Müəllif hüquqlarının qorunması, beynəlxalq nəşriyyatlarla əlaqələrin qurulması və əsərlərin xarici bazarlarda davamlı təbliği bu prosesin ayrılmaz hissəsidir.

Kitab hamı üçün əlçatan olmalıdır

Sərgi çərçivəsində inklüzivlik mövzusuna həsr olunan təqdimatların nəzərdə tutulması kitab mədəniyyətinin daha bir mühüm tərəfini önə çıxarır. Kitabın insan həyatına təsiri onun məzmunu ilə yanaşı, kimlər üçün əlçatan olması ilə də müəyyənləşir. Oxuma imkanları, görmə və eşitmə xüsusiyyətləri, dil bacarıqları və digər fərdi ehtiyaclar bütün uşaqların kitabla eyni şəkildə tanış olmasına imkan verməyə bilər. Brayl əlifbası ilə nəşrlər, audiokitablar, iri şriftli mətnlər, əlçatan rəqəmsal formatlar və fərqli öyrənmə ehtiyaclarına uyğun materiallar bu maneələrin aradan qaldırılmasına kömək edir.

Sərginin uğuru son gündən sonra ölçüləcək

Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi mütaliə mədəniyyətinin təşviqi, yerli və xarici ədəbi mühit arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və kitab sənayesində əməkdaşlığın inkişafı üçün mühüm platformadır. Ancaq belə tədbirlərin uzunmüddətli nəticəsini yalnız ziyarətçilərin sayı, keçirilən təqdimatlar və nümayiş olunan nəşrlərlə qiymətləndirmək kifayət deyil.

Əsas sual sərgidən sonra nə baş verəcəyidir. Neçə uşaq öz marağına uyğun kitab tapacaq? Neçə ailə mütaliəni gündəlik vərdişə çevirmək üçün yeni addım atacaq? Neçə yerli müəllifin əsəri xarici nəşriyyatların diqqətini çəkəcək?

Bu suallar sərginin ictimai və mədəni təsirini dəyərləndirmək üçün daha dolğun meyarlar təklif edir. Çünki kitab mədəniyyəti yalnız bir həftə ərzində keçirilən tədbirlərlə deyil, həmin tədbirlərin yaratdığı davamlı maraq və real imkanlarla inkişaf edir.

Yeganə BAYRAMOVA

Paylaş:

Baxılıb: 6 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax