Zəngilanın tarixi irsi və strateji mövqeyi: yenidənqurmanın əsas istiqamətləri

Bakı:

24 °C

69 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Zəngilanın tarixi irsi və strateji mövqeyi: yenidənqurmanın əsas istiqamətləri

Zəngilanın tarixi irsi və strateji mövqeyi: yenidənqurmanın əsas istiqamətləri

21.10.2026 [11:39]

Zəngilan şəhəri günü Azərbaycan tarixində azadlıq, milli yaddaş və yenidənqurma anlayışlarını birləşdirən əlamətdar tarixdir. Oktyabrın 20-də qeyd edilən bu gün 2020-ci ildə şəhərin işğaldan azad olunması ilə bağlıdır. Zəngilanın azadlığı bölgənin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açdı, uzun illər yurd həsrəti yaşayan insanların doğma torpaqlara qayıdışını gündəliyin əsas məsələlərindən birinə çevirdi. Bu tarix eyni zamanda işğal dövründə vurulmuş ziyanın aradan qaldırılması və rayonun iqtisadi, mədəni və sosial həyatının yenidən qurulması istiqamətində görülən işləri dəyərləndirmək üçün fürsətdir.

Zəngilanın tarixi əhəmiyyəti onun qədim yaşayış məskənləri və memarlıq abidələri ilə sıx bağlıdır. Rayonun ərazisində yerləşən türbələr, qalalar, məscidlər və digər tarixi nümunələr keçmiş dövrlərin memarlıq ənənələri haqqında məlumat verir. Məmmədbəyli türbəsi, Şərifan və Yenikənd türbələri, Bartaz qalası və Zəngilan şəhər məscidi bölgənin mədəni irs xəritəsində xüsusi yer tutur. Bu abidələr xalqın tarixini öyrənmək, dini-mədəni həyatının inkişaf mərhələlərini araşdırmaq və milli irsin davamlılığını təmin etmək baxımından əhəmiyyətlidir.

Lakin işğal illəri Zəngilanın tarixi və sosial simasına ciddi ziyan vurdu. Yaşayış məntəqələrinin və infrastrukturun dağıdılması ilə yanaşı, tarixi-mədəni obyektlər də zərər gördü. Məscidlərin və digər dini abidələrin dağıdılması, tarixi məkanların baxımsız qalması və əhalinin bölgədən didərgin düşməsi uzunmüddətli fəsadlar yaratdı. Bu zərərin nəticələri təkcə tikililərin fiziki vəziyyəti ilə ölçülmür. İnsanların doğma yurdla bağlı xatirələri, ənənəvi həyat tərzi və yerli icmaların sosial əlaqələri də bu prosesdən təsirləndi.

Bu səbəbdən Zəngilanda aparılan bərpa işləri kompleks yanaşma tələb edir. İnfrastrukturun yenilənməsi ilə yanaşı, tarixi abidələrin elmi əsaslarla araşdırılması, qorunması və mümkün olduğu hallarda bərpası vacibdir. Tarixi obyektlərin bərpası zamanı onların memarlıq xüsusiyyətlərinin və mədəni dəyərinin nəzərə alınması, görülən işlərin sənədləşdirilməsi və gələcək nəsillər üçün qorunması əsas prinsiplərdən olmalıdır. Belə yanaşma bölgənin tarixi irsinin müasir inkişafla uzlaşdırılmasına imkan verir.

Zəngilanın coğrafi mövqeyi onun gələcək iqtisadi inkişafında mühüm üstünlük yaradır. Rayon Azərbaycanla qonşu ölkələr arasındakı əlaqələr baxımından əlverişli ərazidə yerləşir. Bu xüsusiyyət Zəngilanı regional nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafı üçün əhəmiyyətli mərkəzə çevirə bilər. Nəqliyyat dəhlizlərinin və müvafiq infrastrukturun inkişafı yükdaşımaların genişlənməsinə, yeni iş yerlərinin yaranmasına, ticarət və xidmət sektorunun canlanmasına töhfə verə bilər. Bununla belə, bu potensialın tam reallaşması təhlükəsizliyin təmin olunması, infrastrukturun əlaqələndirilməsi və uzunmüddətli iqtisadi planlaşdırma ilə bağlıdır.

Rayonda aparılan tikinti və quruculuq işləri insanların doğma torpaqlara qayıdışı üçün zəruri şəraitin yaradılmasına yönəlib. Yaşayış evləri, təhsil və səhiyyə müəssisələri, elektrik təchizatı və kommunikasiya sistemləri davamlı məskunlaşmanın əsas şərtləridir. Ağalı kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi müasir texnologiyaların kənd həyatına tətbiqi baxımından nümunədir. Zəngilan şəhərində və digər yaşayış məntəqələrində görülən işlər də bölgənin sosial-iqtisadi həyatının bərpasına xidmət edir.

Zəngilanın gələcəyi tarixi irsin qorunması, müasir infrastrukturun qurulması və iqtisadi imkanların səmərəli istifadəsi arasında tarazlıq yaradılmasından asılıdır. Şəhərin azad olunması ilə başlayan yeni mərhələnin əsas məqsədi bölgəni insanların rahat yaşayacağı, işləyəcəyi və öz gələcəyini quracağı məkana çevirməkdir. Oktyabrın 20-si bu baxımdan yalnız keçmiş qələbənin xatırlanması deyil, Zəngilanın dirçəlişinə yönəlmiş məsuliyyətin və gələcəyə inamın ifadəsidir.

Hacı Məmmədov

YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı

Paylaş:

Baxılıb: 26 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax