Ömür uzunluğuna təsir edən əsas amil müəyyənləşdirilib
21.04.2026 [17:39]
İnsanın ömür uzunluğu əvvəllər düşünüldüyündən daha çox genetikadan asılı ola bilər. Veytsman Elmi İnstitutunun tədqiqatçıları bu qənaətə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science” jurnalında dərc edilib.
Əvvəllər hesab olunurdu ki, irsiyyət ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən 20–25 faizini izah edir, bəzi tədqiqatlarda isə bu göstərici 10 faizdən də aşağı qiymətləndirilirdi. Lakin alimlər göstəriblər ki, bu nəticə düzgün qiymətləndirilməyib. Əvvəlki tədqiqatlarda qocalma ilə birbaşa bağlı olmayan ölümün xarici səbəbləri, məsələn, infeksiyalar, qəzalar və ya zorakılıq halları nəzərə alınmayıb.
Müəlliflər Skandinaviya ölkələrində əkizlər üzərində aparılmış tədqiqatların məlumatlarını, o cümlədən fərqli şəraitdə böyümüş cütlükləri təhlil edib və riyazi modelləşdirmə tətbiq ediblər. Bu, genetik təsiri mühit amillərindən ayırmağa imkan verib. Məlum olub ki, ölümün xarici səbəbləri istisna edildikdə, genlərin ömür uzunluğuna təsiri təxminən 50–55 faizə çata bilər.
Əlavə təhlillər göstərib ki, irsiyyətin rolu ölüm səbəblərindən asılı olaraq dəyişir. Belə ki, demensiyada genetik təsir 80 yaşa qədər təxminən 70 faizə çata bilər, halbuki xərçəngdə bu göstərici daha aşağı qalır. Alimlərin sözlərinə görə, əldə edilən nəticələr qocalmanın öyrənilməsinə yanaşmanı dəyişdirə və ömür uzunluğuna təsir edən genlərin axtarışını stimullaşdıra bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, yüksək irsiyyət göstəricisinə baxmayaraq, ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən yarısı yenə də xarici amillərlə, yəni həyat tərzi, tibbi yardım və təsadüfi bioloji proseslərlə bağlıdır.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
07 İyun 10:21
Dünya
07 İyun 09:50
Hadisə
07 İyun 08:39
Dünya
06 İyun 21:43
Dünya
06 İyun 20:35
YAP xəbərləri
06 İyun 19:31
Dünya
06 İyun 19:17
Siyasət
06 İyun 18:58
Dünya
06 İyun 18:22
Dünya
06 İyun 17:31
Maraqlı
06 İyun 16:40
Maraqlı
06 İyun 15:54
Dünya
06 İyun 15:28
Mədəniyyət
06 İyun 14:32
Dünya
06 İyun 14:10
Dünya
06 İyun 13:58
Dünya
06 İyun 13:22
Dünya
06 İyun 12:45
Gündəm
06 İyun 12:37
Gündəm
06 İyun 11:50
Siyasət
06 İyun 11:21
Siyasət
06 İyun 11:20
İqtisadiyyat
06 İyun 10:58
Analitik
06 İyun 10:35
Analitik
06 İyun 10:12
İqtisadiyyat
06 İyun 09:54
Analitik
06 İyun 09:30
Sosial
06 İyun 09:16
Ədəbiyyat
06 İyun 08:59
Ədəbiyyat
06 İyun 08:32
Dünya
06 İyun 07:45
İdman
06 İyun 07:26
Dünya
05 İyun 23:49
Dünya
05 İyun 23:25
Dünya
05 İyun 23:10
Dünya
05 İyun 22:41
Dünya
05 İyun 22:37
İqtisadiyyat
05 İyun 22:16
Dünya
05 İyun 21:55
MEDİA
05 İyun 21:49
Dünya
05 İyun 21:27
Dünya
05 İyun 21:05
Xəbər lenti
05 İyun 21:00
Dünya
05 İyun 20:42
Sosial
05 İyun 20:36
Dünya
05 İyun 20:19
Dünya
05 İyun 19:51
Siyasət
05 İyun 19:26
İqtisadiyyat
05 İyun 19:23
Dünya
05 İyun 19:10
Dünya
05 İyun 18:15
Xəbər lenti
05 İyun 18:14
Sosial
05 İyun 17:59
Müsahibə
05 İyun 17:21
Siyasət
05 İyun 16:36
Sosial
05 İyun 16:30
İdman
05 İyun 16:28
Sosial
05 İyun 15:56
Siyasət
05 İyun 15:38
Siyasət
05 İyun 15:29
Gündəm
05 İyun 15:26
Gündəm
05 İyun 15:25
Dünya
05 İyun 15:19
Sosial
05 İyun 14:52
Dünya
05 İyun 14:45
Siyasət
05 İyun 14:44
Xəbər lenti
05 İyun 14:27
YAP xəbərləri
05 İyun 14:02
Siyasət
05 İyun 13:55
YAP xəbərləri
05 İyun 13:49
