Orta dəhliz, Zəngəzur...

Bakı:

16 °C

88 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Orta dəhliz, Zəngəzur...

Orta dəhliz, Zəngəzur...

23.08.2023 [11:49]

Pərviz

İndiki gərginliklər fonunda Avrasiya məkanından keçən bir sıra marşrutlar üçün ciddi təhdidlər yaranıb. Hazırda müharibə səbəbindən Qara dənizin Ukrayna sahillərindəki limanlarda təhlükəli vəziyyət hökm sürür və əslində, onların fəaliyyəti dayanıb. Müharibənin digər tərəfi olan Rusiyadan keçən marşrutlara təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərindən və bir sıra başqa səbəblərdən diqqət azalıb. Belə heç də adi olmayan bir şəraitdə Orta Dəhlizin cəlbediciliyi artıb və bu marşrut üçün yeni fürsətlər yaranıb. Sözügedən dəhliz Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi kimi də tanınır. Orta Dəhliz Mərkəzi Asiyada yerləşən Türkdilli ölkələrdən keçməklə Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana, daha sonra isə Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropayadək uzanır. Perspektivdə Orta Dəhlizin Zəngəzur qolu da yaradılacaq. Bu şaxələndirmə dəhlizin cəlbediciliyini daha da artıracaq.

Gələcəkdə respublikamız Orta Dəhlizin inkişaf etdirilməsinə daha böyük töhfələr verəcək. Bu, üçtərəfli Bəyanatda nəzərdə tutulan Zəngəzur dəhlizinin açılması sayəsində baş verəcək. Bəhs olunan Zəngəzur dəhlizi avtomobil və dəmir yolları kimi iki seqmentdən ibarət olacaq. Burada, həmçinin enerji dəhlizinin də yaradılması nəzərdə tutulur. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə blokada şəraitində qalan Naxçıvanı birləşdirəcək Zəngəzur dəhlizi Türkiyəyə, oradan isə Avropaya qədər uzanacaq. Beləliklə də, Mərkəzi Asiyada yerləşən Türkdilli ölkələrin beynəlxalq birliklə inteqrasiyasına yeni imkanlar yaranacaq. Həmin dövlətlər öz yüklərini Transxəzər marşrutu ilə Azərbaycan üzərindən Avropa məkanına çatdıra biləcəklər.

Burada həm də söhbət nə qədər uzanacağı proqnozlaşdırılmayan iqtisadi blokadanın Mərkəzi Asiya sərhədlərinə yaxınlığından gedir. Avrasiya İqtisadi İttifaqı da gələcək perspektivinə görə “qardaşı” KTMT-dən fərqlənmir - yeni mərhələ üçün bu qurumun da aktuallığı sual altındadır. Demək olar ki, boydan boya Mərkəzi Asiyadan keçən Ortad Dəhliz layihəsi Avrasiya İqtisadi İttifaqına marağı da əvvəliki kimi aktual saxlamır. Tam əksinə, “bir kəmər, bir yol” layihəsinin üstünlükləri göz oxşayır. Həm iqtisadi üstünlükləri, həm təhlükəsizlik qarantı, həm də tranzit imkanlarına görə yeni situasiya daha cəlbedicidir. ABŞ Prezidentinin dəvət məktubunda qeyd edildiyi kimi, “birgə təhlükəsizlik, iqtisadi və ekoloji məqsədlərin birgə irəliləyiş yolları” yeni dönəmdə bölgənin iqtisadi-siyasi gələcəyini belə müəyyənləşdirir. Təbii ki, birgə “təhlükəsizlik axtarışı” qədər cəzbedici “birgə iqtisadi müzakirələr” təklifi bütövlükdə bölgənin bir müddətdir siyasi seqment olaraq formalaşdırdığı yolunun düzgünlüyünü də ortaya çıxarır. Cəmisi bir neçə ildir ki, fəaliyyət göstərən Türk Dövlətləri Təşkilatının yeni seqment olaraq güc mərkəzi kimi “tanınması” üçün bu cəhd ən gözəl təbliğat vasitəsidir...

Paylaş:

Baxılıb: 542 dəfə