Uşaqlarda DEHB-ni diaqnoz qoyulmazdan illər əvvəl aşkar etmək mümkün olub
05.05.2026 [14:22]
Süni intellektin alqoritmi uşaqlarda diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromunun (DEHB) inkişafını diaqnoz qoyulmazdan bir neçə il əvvəl proqnozlaşdırmağa imkan verir. Dyuk Universitetinin Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları bu nəticəyə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature Mental Health” jurnalında dərc olunub.
Metod uşağın doğulduğu andan etibarən sağlamlığı ilə bağlı məlumatları, yəni inkişaf, davranış, yuxu, təyinatlar və mütəxəssislərə müraciətləri əks etdirən elektron tibbi kartların təhlilinə əsaslanır. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu qeydlərdə diaqnoz qoyulmazdan xeyli əvvəl DEHB-nin gələcək inkişafı ilə əlaqəli sabit əlamət kombinasiyaları formalaşır.
Həkimlərə məlumdur ki, DEHB diqqətsizlik, hiperaktivlik və impulsivliklə özünü göstərir və gündəlik həyata mane olur. Lakin çox vaxt müayinələr yalnız problemlər məktəbdə nəzərə çarpmağa başlayanda başlanır. Yeni yanaşma riskləri xeyli daha erkən mərhələdə müəyyən etməyə imkan verir.
Modelin yaradılması üçün tədqiqatçılar alqoritmi 720 mindən çox pasiyentin məlumatları əsasında öyrədiblər, daha sonra isə onu tibbi qeydləri doqquz yaşadək izlənilmiş 140 min uşaqdan ibarət seçmə nümunə üzərində sınaqdan keçiriblər. Beş yaşına qədər sistem növbəti dörd il ərzində diaqnoz qoyulması ehtimalını xüsusi qiymətləndirmə şkalası üzrə təxminən 0,92 dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilib.
Model üçün ən əhəmiyyətli siqnallar erkən inkişaf xüsusiyyətləri – nitq gecikmələri, öyrənmə çətinlikləri, emosional və davranış pozuntuları olub.
Tədqiqatçıların fikrincə, risklərin erkən müəyyən edilməsi vaxtında dəstək tədbirlərinin tətbiq edilməsinə imkan verəcək. Bununla yanaşı, texnologiyanın tətbiqindən əvvəl onun dəqiqliyinin və müxtəlif pasiyent qrupları üçün eyni dərəcədə effektivliyinin təsdiqi məqsədilə əlavə yoxlamalara ehtiyac var.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
19 May 23:42
YAP xəbərləri
19 May 23:17
Dünya
19 May 23:15
Siyasət
19 May 22:57
Dünya
19 May 22:48
İdman
19 May 22:24
Dünya
19 May 22:06
Sosial
19 May 21:50
Dünya
19 May 21:35
Siyasət
19 May 21:19
Sosial
19 May 20:45
Hadisə
19 May 20:22
Siyasət
19 May 20:09
Dünya
19 May 19:56
Dünya
19 May 19:30
Dünya
19 May 19:16
Elm
19 May 18:59
Dünya
19 May 18:29
Dünya
19 May 17:40
İqtisadiyyat
19 May 17:13
Xəbər lenti
19 May 17:06
Xəbər lenti
19 May 17:03
Dünya
19 May 16:26
YAP xəbərləri
19 May 16:11
Gündəm
19 May 16:09
Ədəbiyyat
19 May 15:59
YAP xəbərləri
19 May 15:44
Maraqlı
19 May 15:34
İqtisadiyyat
19 May 15:15
Dünya
19 May 15:10
Siyasət
19 May 15:10
Gündəm
19 May 15:09
Dünya
19 May 14:50
Gündəm
19 May 14:48
Sosial
19 May 14:39
Siyasət
19 May 14:37
Xəbər lenti
19 May 14:37
Sosial
19 May 14:27
Dünya
19 May 14:25
Gündəm
19 May 14:14
YAP xəbərləri
19 May 14:10
Dünya
19 May 13:41
Xəbər lenti
19 May 13:33
Xəbər lenti
19 May 13:32
Xəbər lenti
19 May 13:28
Sosial
19 May 13:27
Sosial
19 May 13:26
Xəbər lenti
19 May 13:24
Dünya
19 May 13:18
Dünya
19 May 12:54
Gündəm
19 May 12:22
YAP xəbərləri
19 May 12:09
YAP xəbərləri
19 May 12:07
Sosial
19 May 12:06
Sosial
19 May 12:05
Sosial
19 May 12:03
Elm
19 May 12:03
Gündəm
19 May 11:49
Gündəm
19 May 11:30
İqtisadiyyat
19 May 11:16
Siyasət
19 May 10:52
Analitik
19 May 10:35
Sosial
19 May 10:13
Ədəbiyyat
19 May 09:54
Analitik
19 May 09:31
Ədəbiyyat
19 May 09:17
Ədəbiyyat
19 May 08:50
Gündəm
19 May 08:49
Sosial
19 May 08:38
Sosial
19 May 07:03
