Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycan Tarixinin Böyük Dönüş Nöqtəsi Və Müstəqilliyimizin Əbədi Təməli

Bakı:

27 °C

37 %

4 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycan Tarixinin Böyük Dönüş Nöqtəsi Və Müstəqilliyimizin Əbədi Təməli

Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycan Tarixinin Böyük Dönüş Nöqtəsi Və Müstəqilliyimizin Əbədi Təməli

11.06.2026 [10:49]

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində elə taleyüklü məqamlar var ki, onlar sadəcə təqvim səhifəsi deyil, bütöv bir millətin varolma, dirçəliş və xilas rəmzinə çevrilir. Belə müqəddəs və unudulmaz tarixlərin ən önəmlisi, şübhəsiz ki, 15 İyun – Milli Qurtuluş Günüdür. Bu xüsusi gün Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsi təhlükəsinin qarşısının alındığı, ölkədə hökm sürən xaos, anarxiya və vətəndaş müharibəsi təhlükəsinə son qoyulduğu, müasir dövlətçilik tariximizin ən böyük dönüş nöqtəsidir. 1993-cü ilin həmin tarixi iyun günlərində baş verən hadisələr Azərbaycanın gələcək taleyini müəyyənləşdirmiş və bu gün fəxrlə bəhs etdiyimiz qüdrətli Azərbaycanın möhkəm təməllərini atmışdır.

Yaxın keçmişimizə nəzər saldıqda aydın görünür ki, XX əsrin sonlarında SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycan öz müstəqilliyini yenidən bərpa etsə də, onun qorunub saxlanması heç də asan olmadı. 1991–1993-cü illərdə ölkəyə rəhbərlik edən qüvvələrin səriştəsizliyi, daxili siyasi çəkişmələr, hakimiyyət davası və idarəetmədəki boşluqlar respublikanı uçurumun kənarına gətirmişdi. Bir tərəfdən Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın ard-arda işğal olunması, digər tərəfdən ölkə daxilində baş qaldıran separatçılıq meylləri və qanunsuz silahlı birləşmələrin özbaşınalığı Azərbaycanı tamamilə iflic vəziyyətinə salmışdı. 1993-cü ilin iyun ayında Gəncədə baş verən məlum hadisələr isə daxili böhranı pik həddə çatdırdı və qardaş qırğını ilə nəticələnən vətəndaş müharibəsi təhlükəsini qaçılmaz etdi. Dövlət idarəçiliyi tamamilə itirilmiş, xalq ümidsizliyə qapılmışdı və Azərbaycan bir dövlət olaraq parçalanmaq, dünya xəritəsindən silinmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı.

Məhz belə bir mürəkkəb, qaranlıq və taleyüklü məqamda Azərbaycan xalqı öz gələcəyini xilas etmək üçün yeganə ümid yeri olan dahi oğlu, böyük dövlət xadimi Heydər Əliyevi hakimiyyətə dəvət etdi. Xalqın təkidli və israrlı tələbi qarşısında biganə qala bilməyən Ulu Öndər 1993-cü il iyunun 9-da Naxçıvandan Bakıya gəldi. Bu gəliş sadəcə bir siyasi liderin paytaxta qayıdışı deyil, millətin sınmış inamının, itirilmiş ümidlərinin bərpası idi. Heydər Əliyev Bakıya gələn kimi dərhal ən gərgin bölgələrə, o cümlədən Gəncəyə səfər edərək hadisələrin yerindəcə qarşısını almaq üçün canını təhlükəyə atdı. 1993-cü il iyunun 15-də isə Ulu Öndər Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Məhz bu tarixi qayıdış və xalqın öz lideri ətrafında sıx birləşməsi Azərbaycanı real məhv olmaq təhlükəsindən qurtardı və tariximizə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu.

Hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ilk növbədə ölkədə daxili sabitliyi təmin etməyi qarşıya məqsəd qoydu. Çünki daxili sabitlik və əmin-amanlıq olmadan heç bir iqtisadi, siyasi və ya hərbi uğurdan söhbət gedə bilməzdi. Ulu Öndər qısa müddətdə qanunsuz silahlı qruplaşmaları zərərsizləşdirdi, dövlət çevrilişinə edilən xəyanətkar cəhdlərin qarşısını qətiyyətlə aldı və ölkədə qanunun aliliyini bərpa etdi. Bununla yanaşı, cəbhə xəttində pərakəndə dəstələrdən ibarət olan ordu sistemindən nizamlı, mərkəzləşdirilmiş və güclü ordu quruculuğuna keçidin əsası qoyuldu. 1994-cü ilin mayında cəbhədə atəşkəs rejiminin əldə olunması ölkəyə nəfəs almaq, daxili islahatları həyata keçirmək və beynəlxalq aləmdə öz mövqeyini möhkəmləndirmək üçün böyük bir imkan yaratdı.

Daxili sabitliyin bərpasından sonra Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyini təmin etmək üçün qətiyyətli addımlar atıldı. Heydər Əliyevin böyük uzaqgörənliyi və diplomatik məharəti sayəsində 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda dünyanın ən nəhəng neft şirkətləri ilə "Əsrin Müqaviləsi" imzalandı. Müharibə şəraitindən yenicə çıxmış, daxili xaosu yenicə dəf etmiş bir ölkəyə böyük xarici investisiyaların cəlb edilməsi o dövr üçün qeyri-mümkün görünürdü. Lakin Ulu Öndərə olan beynəlxalq etimad bu böyük layihəni reallığa çevirdi. "Əsrin Müqaviləsi" Azərbaycanın iqtisadi dirçəlişinin fundamentini qoymaqla yanaşı, həm də ölkəmizin dünya miqyasında etibarlı tərəfdaş kimi tanınmasında və geosiyasi mövqeyinin güclənməsində misilsiz rol oynadı. Bu müqavilədən əldə olunan gəlirlər gələcəkdə güclü orduya, müasir infrastruktura və sosial rifaha yatırılan ən böyük sərmayə oldu.

Milli Qurtuluş Gününün rəsmiləşdirilməsi və dövlət bayramı səviyyəsinə qaldırılması xalqın öz xilaskarına olan sonsuz ehtiramının təzahürü idi. Azərbaycan xalqının tələbi ilə 1997-ci ildə parlament 15 İyun gününü rəsmi olaraq Milli Qurtuluş Günü elan etdi. O zamandan bəri bu bayram hər il sadəcə bir tarixi hadisə kimi deyil, Azərbaycanın azadlıq və müstəqillik fəlsəfəsinin təntənəsi kimi qeyd olunur. Heydər Əliyevin formalaşdırdığı azərbaycançılıq ideologiyası ölkədə yaşayan bütün xalqları və etnik qrupları vahid amal ətrafında birləşdirdi, Azərbaycanda tolerantlıq və multikulturalizm mühitini dövlət siyasətinin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevirdi.

Zaman sübut etdi ki, 1993-cü ildə əsası qoyulan qurtuluş fəlsəfəsi müvəqqəti xarakter daşımırdı, o, Azərbaycanın uzunmüddətli tərəqqi strategiyası idi. Ulu Öndərin siyasi kursunu layiqincə və böyük uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycan öz tarixinin ən qüdrətli, ən güclü və ən şərəfli mərhələsinə qədəm qoydu. Heydər Əliyevin arzuladığı, qurmaq istədiyi güclü və bütöv Azərbaycan məhz onun layiqli davamçısı tərəfindən real həqiqətə çevrildi. İqtisadi cəhətdən tam müstəqil olan, modern orduya sahiblənən və beynəlxalq arenada söz sahibinə çevrilən Azərbaycan öz tarixi ədalətini bərpa etmək üçün böyük güc topladı.

15 İyun Qurtuluş Gününün yaratdığı imkanların və dövlətçilik təməlinin ən böyük, ən şanlı nəticəsi isə 2020-ci ilin payızında qazanılan tarixi Zəfər oldu. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında rəşadətli Azərbaycan Ordusu 44 günlük Vətən Müharibəsində otuz illik işğala son qoyaraq torpaqlarımızı azad etdi. Bunun ardınca 2023-cü ildə həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri ilə ölkəmizin suverenliyi bütün ərazilərimizdə tam və qəti şəkildə bərpa olundu. Bu gün Şuşada, Xankəndidə, Xocalıda dalğalanan üçrəngli dövlət bayrağımız, əslində, 1993-cü il iyunun 15-də başlanan xilas yolunun, milli qurtuluş məntiqinin ən parlaq Zəfər zirvəsidir.

Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan mətbuatı və publisistikası üçün də hər zaman tükənməz bir mövzudur. Bu günün mahiyyətini gənc nəsillərə çatdırmaq, tariximizin bu çətin sınaq rübündən necə rəşadətlə çıxdığımızı xatırlatmaq hər bir ziyalının, hər bir qələm sahibinin mənəvi borcudur. Çünki keçmişini unudan millətlər gələcəyini qura bilməzlər. 15 İyun bizə həm də onu diktə edir ki, müstəqilliyi qazanmaq nə qədər çətindirsə, onu qoruyub saxlamaq, yaşatmaq və daha da gücləndirmək bir o qədər məsuliyyətli və şərəflidir.

Yekun olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Milli Qurtuluş Günü sadəcə keçmişdə qalan fəxr dolu bir xatirə deyil, bu günümüzü işıqlandıran və gələcəyimizə yol göstərən canlı bir ideologiyadır. Bu dönüş nöqtəsi olmasaydı, bu gün regional layihələrin mərkəzində dayanan, kosmik kluba daxil olan, böyük beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edən və ən əsası, ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmiş qürurlu bir Azərbaycan dövlətindən söz açmaq mümkün olmazdı. 15 İyun xalqımızın öz dövlətinə, öz liderinə və öz gələcəyinə sahib çıxdığı, milli iradənin qalib gəldiyi şanlı bir tarixdir və bu tarix Azərbaycan var olduqca xalqımızın qəlbində əbədi yaşayacaqdır.

Kərimli Elvin

Yap Ordubad Rayon Təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 60 dəfə